.
.
.

اخبار

پنجمین سالگرد مرحوم دکتر احمد نخلی

1399/3/17 شنبه

.
زندگینامه
خانواده دکتر احمد نخلی تهرانی الاصل بودند (روی قبر پدربزرگ وی نوشته شده "فرزند کربلایی حسن طهرانی"). در زمان حکومت رضا شاه، که سیستم مدرن ثبت احوال آغاز شد و همه افراد می بایست برای خود "نام فامیلی" انتخاب می کردند، پدر دکتر نخلی نیز به اداره ثبت احوال مراجعه نمود. از او پرسیده شد که چه موضوع برجسته ای در زندگیت وجود دارد تا بر اساس آن در شناسنامه، نام فامیلی بگذاریم. وی می گوید که "نخل" شمیران مال اوست و با خرج وی تهیه شده است. نخل ، یکی از علائم ایام عاشورا و غزاداری حسینی است که در کنار بیرق و علم و کتل در روز عاشورا به حرکت می آید. این نخل را در روز عاشورا از ده ولنجک به ده جماران می بردند و مدتها در انبار مسجد امامزاده صالح (ع) تجریش نگه داری می شد.
دکتر احمد نخلی در محله آب منگول در اول فروردین 1309 چشم به جهان گشود. وی دارای سه برادر و دو خواهر بود. شش سال ابتدایی را در دبستانی سنائی، خیابان ری و شش سال متوسّطه را در دبیرستان پهلوی ، خیابان ری تهران تحصیل نمود. ایشان در سال 1331 ،  لیسانسیه فیزیک از دانشکده علوم ، دانشگاه تهران و لیسانسیه آموزش و پرورش از دانشسرای‌عالی تهران گردید. در سال 1333 با خانم فاطمه استاد ملک ازدواج نمود و دوره ای را به تدریس ریاضی و فیزیک در ایران و عراق گذراند. سپس در سال 1344، فوق لیسانس فیزیک (الکترونیک هسته‌ای) خود را از دانشگاه تهران کسب نموده و راهی کشور فرانسه شد. در سال 1348، فوق لیسانس دوم خود را در رشته الکترونیک (D.E.A) از دانشگاه ORSAY فرانسه اخذ نمود و نهایتا، در سال 1351 (1972 میلادی) به کسب دکتری الکترونیک از دانشگاه پاریس ـ  (سوربن) نائل گردید. در همین دوران ، همسر ایشان نیز در دانشگاه سوربن در رشته جامعه شناسی تحصیل می کرد.
همچنین دکتر نخلی ، دوره های مختلفی مانند دوره‌ی آموزش فیزیک جدید دانشسرایعالی تهران (1333) ، دریافت دیپلم عکاسی رنگین در لندن از دانشگاه آکسفورد (1960) و دوره‌ی CNAM پاریس و دریافت گواهی‌نامه‌ی دانشگاهی (1969) ، دوره‌ی کاربرد رادیوایزوتوپها در علوم ـ کشاورزی ـ پزشکی و صنایع در مرکز اتمی دانشگاه تهران (1341) ، کارآموزی تهیّه‌ی دتکتورهای جامد از نوع P-I-N تولوز فرانسه  به مدّت یکسال و نیم (1968) ، دوره‌ی «تربیت تکنسین برای نیروگاههای اتمی» سئول ـ کره‌ی جنوبی (1354) ، بازدید از پنج ایالت و مرکز اتمی آمریکا ORNL,BNL,ANL ، واشنگتن D.C و نیویورک (1975)، بازدید از مراکز اتمی فرانسه، استراستبورگ، ORSAY, Sacley ، کاداراش و مرکز اتمی تولوز،  بازدید از مرکز اتمیHarwell انگلستان ، بازدید ازچند مرکز اتمی کره‌ی جنوبی ، بازدید از مرکز اتمی توکیو با دعوت پروفسور  Nasu (1975) ، بازدید از مرکز تحقیقاتی Bensburg آلمان ـ با سرپرستی 10 نفر کارآموز ایرانی و بازدید از پناهگاه اتمی پکن در چین (1366) را در کارنامه خود دارد.
 وی ابتدا دبیر ریاضی و فیزیک شهرستان‌های محلاّت و قم از سال 1331بود و از سال 1336 تا 1341 ، رایزن فرهنگی ایران در عراق و مدرس دبیرستان شرافت ایرانیان بغداد گردید. سپس به مدت سه سال ، مأمور خدمت در مرکز اتمی دانشگاه تهران (T.U.N.C) و مربّی و سرپرست بخش الکترونیک و سرپرست دوره‌های آموزشی مرکز اتمی تا خرداد 1351 بود. در سال 1353، سرپرست خدماتی فنّی (6 بخش) مرکز تحقیقات هسته‌ای  سازمان انرژی اتمی و متعاقبا ، معاون مرکز تکنولوژی هسته‌ای اصفهان و سرپرست آموزش و تجهیز نیروی انسانی به مدّت 3 سال گردید. ایشان در سال 1359 بازنشستۀ سازمان انرژی اتمی ایران شد. از زمان بازنشستگی تا سال 1367به عنوان مدیرعامل و رئیس هیأت مدیره‌ی مرکز تحقیقات نیرو (متن) وابسته به وزارت نیرو، و سپس مشاور تحقیقاتی و آموزشی دانشکده‌ی حفاظت و بهداشت کار گردید. از دیگر فعالیت های دکتر در زمان بازنشستگی ، استادی دانشگاه ابوریحان (مامازن) و استادی دانشگاه شهید بهشتی (پیراپزشکی) به مدت 5 سال بود. به علت خدمات ارزنده گذشته ، از سال 1371 به عنوان مشاور سازمان انرژی اتمی ایران تا 1393 دعوت به همکاری مجدد گردید. وی با حفظ سمت ، به مدت چهار سال نیز سرپرست Visitor Center سازمان بود. وی در اواخر عمر، رئیس هیأت مؤسّس «کانون بازنشستگان سازمان انرژی اتمی» بود.
دکتر نخلی فردی دانشمند و ذوالفنون بود. در کنار آشنایی وی با ریاضیات ، فیزیک ، الکترونیک ، الکترو مغناطیس، علوم و فنون هسته ای ، انرژی های نو (خورشیدی، بادی، زیست توده و جزر و مد) ، نماینده‌ی سازمان انرژی اتمی در کمیته‌ی غارشناسی ایران و رئیس کمیته‌ی غارشناسی ایران به مدت بیش از یک دهه بود. همچنین ، نزدیک به یک دهه عضو و دبیر کمیته‌ی نمایشگاه دائمی علوم وفنون هسته‌ای نیز بود. از ایشان کتابها و مقالات متعددی به زبانهای فارسی ، فرانسه و انگلیسی به جای مانده است.
در ضمن ، ایشان آشنایی به زبان عربی ، معارف اسلامی و قرانی داشته و مقالات متعددی در مبحث مسائل دینی و ارتباط آنها با علوم جدید به رشته تحریر درآورد که برخی از آنها در کتاب "صد و ده مقاله" ایشان به چاپ رسیده است. علاقه وی به امور عامل المنفعه باعث گردید تا حدود دو دهه مدیرعامل مؤسّسه‌ی خیریّه‌ی سجّادیّه نور گردد. دکتر احمد نخلی 18 خرداد 1394 (در سن 85 سالگی) به مرگ طبیعی ، دارفانی را وداع گفت. از ایشان، همسر، یک دختر و دو نوه پسر به جای مانده است.
آخرین اثر ایشان کتابی است به نام سیر تکامل انرژی اتمی در ایران که توسط ایشان تالیف شد و چهار سال پس از فوت آن مرحوم توسط انتشارات پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای ایران چاپ و منتشر گردید.

نزدیک به صد کتاب و مقاله توسط دکتر نخلی  به رشته تحریر درآمده است که به علت طولانی بودن لیست آنها ، تنها به تعدادی از آنها در ذیل اکتفا می شود:
  • آزمایشهای علمی الکترونیک دوره‌ی فوق لیسانس ـ مرکزاتمی1341 و کتاب آزمایشهای فیزیک 1377
  • دو جلد کتاب Radiation Measurements
  •  Advanced Radiation Measurements به زبان انگلیسی برای دوره‌ی فوق لیسانس بهداشت پرتوتابی ـ چاپ دانشکده‌ی بهداشت Radiological Health
  • دتکتورها و الکترونیک آنها (به فرانسه)1969 
  •   کتاب رساله‌ی تحقیقاتی (ابداع) و ثبت در اداره‌ی اختراعات پاریس 1971
  • یک جلد کتاب غیرخطّی بودن ترانزیستور در اثر میدان F.E.T (به فرانسه) 1972
  • یک جلد کتاب درباره‌ی ایجاد یک دستگاه اندازه‌گیری R.th (به فرانسه) چاپ کارخانه Silec پاریس1972
  • تهیّه‌ی آئین‌نامه‌ی مسئولان وکارگردانان راکتورOperators نشریّه‌ی شماره‌ی30 سازمان انرژی اتمی ایران
  • تربیت تکنیسین برای نیروگاههای هسته‌ای ـ کره‌ی جنوبیSeoul- نشریّه‌ی شماره‌ی31 انرژی اتمی
  • کتاب اصول فیزیکی دتکسیون مرکز اتمی دانشگاه تهران1352
  • کتاب تئوری مدارهاـ درس فوق لیسانس الکترونیک دانشکده‌ی علوم 1353
  • کتاب انواع انرژی‌ها ـ مجموعه‌ی 14 سخنرانی ـ چاپ آبان1362  
  • کتاب تاریخچه‌ی مرکز تحقیقات نیرو- 84 Tepco 1363
  • قوانین نشانه‌گذاری در نوشتمان فارسی ، مرکز تحقیقات نیرو  1363
  • کتاب «شناخت انرژی باد»  1365
  • کتاب «ایمنی وبهداشت شغلی دربرابر پرتوهای یون‌ساز» شماره‌ی24  مؤسّسه‌ی کار و تأمین اجتماعی شهریور1365
  • کتاب فاجعه‌ی چرنوبیل، مؤسّسه‌ی کار وتأمین اجتماعی- شهریور1365
  • کتاب «شعور، این ناشناخته» ترجمه و ویرایشL`esprit c`est inconnue  چاپ شرکت سهامی انتشار 1367
  • ترجمه‌ی قسمتی ازقوانین بین المللی کار I.L.O به اتّفاق همکاران، که در سال 1370 منتشر شد
  • ترجمه مجموعه‌ی گفتارها درباره‌ی انرژی هسته‌ای نوشته‌ی هانس بلیکس دبیر آژانس بین المللی انرژی اتمی (وین) 1371
  • اثر تابش بر حیات زنبور عسل (انگلیسی)ـ لوزان سویس1374 ـ به دعوت    Apimondia
  •  همکاری در فرهنگ نامه‌ی علوم و تکنولوژی هسته‌ای ـ به اتّفاق6 نفر دیگرـ چاپ انرژی اتمی، خرداد1376
  • کتاب «آسیب‌های شغلی دربرابرپرتوهای غیر یون‌ساز» زمستان1379 چاپ انرژی اتمی
  • کتاب رساله‌ی تحقیقاتی P-I-N درباره‌ی آشکارسازهای نیم رسانا
  • کتاب انرژی هسته‌ای ـ واژه‌ها و اصطلاحات ـ مؤسّسه‌ی استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران ـ 2/1385
  • کتاب صد و ده مقاله ، چاپ 1396
  • کتاب غارهای ایران ، در دست ویرایش و چاپ ، سازمان حفاظت محیط زیست
نسخه قابل چاپ

تمام حقوق وب سایت متعلق به پژوهشگاه علوم فنون هسته ای می باشد.

login